سرفه مزمن چیست؟ سرفه یکی از شایع ترین واکنش های دفاعی بدن برای پاکسازی راه های هوایی است. اما زمانی که این سرفه برای هفته ها ادامه پیدا می کند، دیگر نمی توان آن را یک مشکل موقتی دانست. سرفه مزمن میتواند نشانه ای از بیماری های زمینه ای مهم باشد و کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تاثیر قرار دهد.
بسیاری از افراد تصور می کنند سرفه طولانی مدت فقط پیامد یک سرماخوردگی ساده است، در حالی که در موارد زیادی علت اصلی آن بیماری هایی مانند آسم، رفلاکس معده، آلرژی های مزمن، عفونت های تنفسی یا حتی برخی بیماری های ریوی است.
اگر شما یا فرزندتان هفته ها است با سرفه مداوم درگیر هستید، شناخت علت و شروع درمان سرفه مزمن اهمیت بسیار زیادی دارد. در این مقاله به صورت کامل بررسی می کنیم که سرفه مزمن چیست، چه علائمی دارد، چرا ایجاد می شود و بهترین روش های درمان آن کدام اند.
سرفه مزمن چیست؟
سرفه مزمن به سرفه ای گفته می شود که در بزرگسالان بیش از ۸ هفته و در کودکان بیش از ۴ هفته طول بکشد. این نوع سرفه معمولاً به صورت مداوم یا حمله ای رخ می دهد و می تواند خشک یا همراه با خلط باشد. برخلاف سرفه های ناشی از سرماخوردگی که طی چند روز یا چند هفته بهبود پیدا می کنند، سرفه مزمن معمولاً نشانه وجود یک مشکل زمینه ای است که نیاز به بررسی تخصصی دارد.
چرا سرفه مزمن اهمیت دارد؟
ادامه دار بودن سرفه فقط یک ناراحتی ساده نیست. بسیاری از بیماران مبتلا به سرفه مزمن از مشکلات زیر شکایت دارند:
- اختلال خواب؛
- خستگی مداوم؛
- کاهش تمرکز؛
- درد قفسه سینه؛
- سردرد؛
- بیاختیاری ادرار هنگام سرفه؛
- کاهش کیفیت زندگی.
در موارد شدید حتی امکان شکستگی دنده یا غش کردن در اثر حملات شدید سرفه نیز وجود دارد.
علائم سرفه مزمن چیست؟
بسته به علت زمینه ای، سرفه مزمن ممکن است با علائم دیگری همراه باشد.
شایع ترین علائم سرفه مزمن را می توان در مشکلات بینی و سینوس یعنی:
- آبریزش بینی؛
- گرفتگی بینی؛
- ترشحات پشت حلق.
علائمی در گلو:
- گلودرد؛
- احساس قلقلک در گلو؛
- نیاز مکرر به صاف کردن گلو؛
- گرفتگی صدا.
علائم تنفسی:
- خس خس سینه؛
- تنگی نفس؛
- احساس فشار در قفسه سینه.
علائم گوارشی
- سوزش سر دل؛
- ترش کردن؛
- احساس طعم ترش در دهان.
در موارد نادر نیز ممکن است فرد هنگام سرفه خون مشاهده کند که نیازمند بررسی فوری پزشکی است.
علت سرفه مزمن چیست؟
بر اساس مطالعات پزشکی، بیش از ۹۰ درصد موارد سرفه مزمن به چند علت اصلی مرتبط هستند. اگر به دنبال شناخت دقیق تر بیماری های مزمن ریه و روش های درمان آن هستید، دکتر یداله زاده، فوق تخصص بیماری های ریوی همراه شما است.
آسم
آسم یکی از مهم ترین دلایل سرفه مزمن است. در برخی بیماران سرفه تنها علامت آسم محسوب می شود و حتی ممکن است خس خس سینه وجود نداشته باشد.
سرفه ناشی از آسم معمولاً:
- در شب شدیدتر می شود؛
- با هوای سرد تشدید میشود؛
- هنگام ورزش افزایش پیدا می کند.
ترشحات پشت حلق (Postnasal Drip)
زمانی که بینی یا سینوس ها مخاط بیش از حد تولید می کنند، این ترشحات به سمت پشت گلو حرکت کرده و گیرنده های سرفه را تحریک می کنند.
این وضعیت معمولاً در افراد مبتلا به:
- آلرژی؛
- سینوزیت؛
- رینیت آلرژیک.
دیده می شود.
رفلاکس معده (GERD)
یکی از شایع ترین دلایل پنهان سرفه مزمن، رفلاکس معده است. در این بیماری اسید معده به سمت مری بازمی گردد و موجب تحریک بافت های گلو و راههای هوایی می شود.
جالب است بدانید بسیاری از بیماران مبتلا به رفلاکس، سوزش معده ندارند و تنها علامت آن ها سرفه مزمن است.
بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)
این بیماری بیشتر در افراد سیگاری مشاهده می شود و شامل:
- برونشیت مزمن؛
- آمفیزم ریه است که سرفه همراه با خلط مداوم یکی از علائم اصلی COPD محسوب می شود.
عفونت های تنفسی
گاهی پس از بهبود از سرماخوردگی، آنفلوآنزا، ذاتالریه، سیاه سرفه، سرفه برای هفته ها باقی می ماند.
مصرف برخی داروها
برخی داروهای کنترل فشار خون از گروه ACE Inhibitors می توانند باعث سرفه مزمن شوند.
سرفه مزمن در کودکان
سرفه مزمن در کودکان موضوعی است که نباید نادیده گرفته شود. اگر سرفه کودک بیش از ۴ هفته ادامه داشته باشد، باید توسط پزشک بررسی شود.
علت سرفه مزمن در کودکان
شایع ترین دلایل عبارتاند از آسم کودکان، آلرژی، سینوزیت، ترشحات پشت حلق، رفلاکس معده، عفونت های تنفسی، سیاه سرفه است. از آنجا که سیستم تنفسی کودکان حساس تر است، تشخیص سریع علت سرفه اهمیت زیادی دارد.
چگونه علت سرفه مزمن تشخیص داده می شود؟
تشخیص علت سرفه مزمن معمولاً با شرح حال دقیق و معاینه آغاز می شود. پزشک ممکن است آزمایش هایی همچون تصویربرداری، بررسی عملکرد ریه، بررسی رفلاکس، آزمایش های آلرژی را برای بررسی دقیق تر درخواست کند.
آیا سرفه مزمن در کودکان نیاز به بررسی پزشکی دارد؟
بله. هر سرفهای که بیش از ۴ هفته در کودک ادامه پیدا کند باید توسط پزشک بررسی شود.
مهم ترین نکته در درمان سرفه مزمن، درمان علت زمینه ای است. پزشک معالج با توجه به نوع بیماری تنفسی شما نسبت به تجویز داروهای مورد نیاز شما می کند. در ادامه به بررسی برخی بیماری های ناشی از سرفه و درمان های آن خواهیم پرداخت:
درمان سرفه ناشی از آسم:
- اسپری های استنشاقی؛
- داروهای ضدالتهاب راه هوایی؛
- کنترل عوامل محرک.
درمان سرفه ناشی از آلرژی و ترشحات پشت حلق:
- آنتی هیستامین ها؛
- اسپری های بینی؛
- شستشوی بینی با سرم.
درمان سرفه ناشی از رفلاکس
- کاهش مصرف غذاهای چرب؛
- عدم دراز کشیدن بعد از غذا؛
- داروهای ضداسید معده؛
- کاهش وزن.
درمان سرفه ناشی از عفونت ها
در صورت وجود عفونت باکتریایی، پزشک ممکن است آنتی بیوتیک تجویز کند.
چه زمانی برای سرفه مزمن به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده موارد زیر باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید:
- سرفه بیش از ۸ هفته؛
- سرفه همراه با خون؛
- کاهش وزن بدون علت؛
- تنگی نفس؛
- خس خس شدید سینه؛
- تب طولانی مدت؛
- درد قفسه سینه.
اگر سرفه مزمن دارید، این نکته را جدی بگیرید
بسیاری از بیماران ماه ها و حتی سال ها با سرفه زندگی می کنند و تصور می کنند این وضعیت طبیعی است. در حالی که سرفه مزمن معمولاً نشانه یک بیماری قابل درمان است. تشخیص زود هنگام می تواند از بروز مشکلات جدی تر جلوگیری کند و کیفیت زندگی شما را به شکل قابل توجهی بهبود دهد.
اگر شما یا فرزندتان دچار سرفه طولانیمدت شده اید، مراجعه به پزشک و بررسی علت اصلی اولین و مهم ترین قدم برای درمان است.
آیا سرفه مزمن خطرناک است؟
خود سرفه معمولاً خطرناک نیست اما می تواند نشانه بیماری های مهمی مانند آسم، رفلاکس، بیماری های ریوی یا عفونت های مزمن باشد.
بهترین روش درمان سرفه مزمن چیست؟
بهترین درمان، شناسایی علت اصلی سرفه است. درمان های خودسرانه معمولاً نتیجه موقتی دارند و مشکل اصلی را برطرف نمی کنند. اگر سرفه شما بیش از چند هفته ادامه پیدا کرده، شب ها خواب راحت را از شما گرفته یا با علائمی مانند تنگی نفس، خس خس سینه، ترشحات پشت حلق یا رفلاکس معده همراه است، زمان آن رسیده که علت اصلی آن به صورت تخصصی بررسی شود.
تشخیص دقیق علت سرفه مزمن، مهم ترین قدم برای درمان مؤثر و جلوگیری از عوارض احتمالی است. برای دریافت مشاوره تخصصی، بررسی کامل وضعیت ریه و راه های هوایی و انتخاب بهترین روش درمانی، می توانید همین امروز با مطب دکتر یداله زاده تماس بگیرید و برای ویزیت خود وقت رزرو کنید.
